Zalecana ilość to 3 l/dobę. Spożycie kawy, mimo iż nie wiązało się z obniżeniem kwasu moczowego, uznaje się za czynnik zmniejszający ryzyko wystąpienia dny moczanowej. Ograniczeniu powinny ulec przede wszystkim produkty bogate w puryny tj. mięso, podroby i owoce morza do 400 mg/dobę. Spożycie związków purynowych ze źródeł Pierwsze objawy dny moczanowej łatwo pomylić z osłabieniem odporności . Artretyzm to podstępna choroba, która początkowo może przebiegać bezobjawowo, a pierwsze symptomy pojawiają się dopiero w momencie odłożenia się w stawach kryształów kwasu moczowego. częstsze występowanie dny moczanowej wśród mężczyzn. Do pierwszego napadu dny u mężczyzn dochodzi najczęściej między 4. a 6. dekadą życia, u kobiet natomiast zwykle później, po menopauzie [9]. Przypadki ostrych napadów dny moczanowej u kobiet przed menopauzą mają zwykle podłoże ge-netyczne. OSTRY NAPAD DNY MOCZANOWEJ Pijawki lekarskie, e-mail: pijawki.org@gmail.com . tel. 790 731 253, 791 842 977, 530 084 915, ul. Sucha 2/4, 92-331 Łódź. POLSKA, POLAND, SANDER BANK nr konta 66 1090 2835 0000 0001 4374 3051, ING 16 1050 1461 1000 0097 2282 9752 dla przelewów z zagranicy SANTANDER SWIFT IWBKPPLPP, IBAN, PL 66 1090 2835 0000 0001 4374 3051 Jaki alkohol jest dozwolony przy dnie moczanowej? Jeśli ktoś choruje na dnę moczanową, postąpi najrozsądniej rezygnując całkowicie z alkoholu. Bywa jednak, że z takiej czy innej okazji sięgnie po lampkę wina czy kieliszek wódki. Gdy zachowa umiar i rozsądek, a zdarzy się to raz czy dwa razy do roku, to zazwyczaj uniknie ataku dny. Dieta ubogopurynowa ma na celu obniżenie poziomu kwasu moczowego.To ważne w przypadku dny moczanowej lub gdy jest się nią zagrożonym. Poniżej - podstawowe informacje i zalecenia, przedstawione przez dietetyczkę dr Agnieszkę Leciejewską oraz fizjologa żywienia mgr Izę Czajkę. JdOSEkK. Dna moczanowa jest chorobą stawów spowodowaną odkładaniem się w nich soli kwasu moczowego. Dolegliwości bólowe mogą wystąpić w stawach łokci,… Jak szybko wyleczyć dnę moczanową?Dna moczanowa – leczenie domowe wodą i sodąDna moczanowa leczenie domowym sposobem – ocet jabłkowyNietypowe domowe sposoby na dnę moczanową – folia i pijawkiZiołowe domowe sposoby na dnę moczanowąDna moczanowa domowe sposoby z soku z czarnej rzodkwi do rozpuszczania kamieni i usuwania soliDna moczanowa leczenie cytrynąDomowe sposoby na dnę moczanową – żurawina i pietruszkaDna moczanowa okłady z kapusty to stary sprawdzony sposób Dna moczanowa jest chorobą stawów spowodowaną odkładaniem się w nich soli kwasu moczowego. Dolegliwości bólowe mogą wystąpić w stawach łokci, kolan, stóp, dłoni, palców. Najczęstszą postacią dny jest choroba palców nóg. Obecność kwasu moczowego i jego soli w organizmie jest uważane za stan normalny: substancje są produktami metabolicznymi. U zdrowych ludzi związki te są wydalane przez nerki. Z nadmiarem zaczynają się osadzać w stawach. W rezultacie pojawia się stan zapalny i dyskomfort. Ból zaczyna się nagle, staw staje się gorący w dotyku, dotknięty obszar zmienia kolor na czerwony. Przez pewien czas choroba nie daje o sobie znać, ale z biegiem czasu znowu zaczynają się ataki. Na atak dny moczanowej domowe sposoby mogą przynieść znaczną ulgę. Wiele osób już wie, że na dne moczanową okłady z kapusty są doskonałym środkiem przeciwbólowym. Jak szybko wyleczyć dnę moczanową? Domowe sposoby na dnę moczanową obejmują przygotowanie kąpieli, nalewek, okładów, wywarów, płynów. Jeśli regularnie używa się alternatywnych przepisów, okres remisji może być znacznie wydłużony. Najważniejsze to wybrać dla siebie najbardziej odpowiednie środki. Dna moczanowa – leczenie domowe wodą i sodą Substancja ta jest w stanie regulować równowagę alkaliczną i kwasową w moczu, żółci, krwi, soku żołądkowym. Leczenie dny moczanowej wodą z sodą oczyszczoną jest skuteczne, ponieważ produkt pomaga zmniejszyć stężenie moczanu sodu we krwi. Na tym tle stan chorego znacznie się poprawia, a objawy choroby stają się mniej wyraźne. Istnieje jednak pewne „ale” soda jest naprawdę skuteczna tylko wtedy, gdy jest stosowana w początkowych stadiach rozwoju choroby. fot. Czy istnieją skuteczne, domowe sposoby na dnę moczanową ? Wodorowęglan sodu można przyjmować i stosować zewnętrznie. Na dnę moczanową domowe sposoby w postaci ciepłych kąpieli sodowych: 3 łyżeczki sody oczyszczonej i 9 kropli jodu na 3 litry wody działają jak dobry środek przeciwbólowy. Powtórzyć procedurę, co najmniej dwa razy dziennie. Zastanawiając się jak przy dnie moczanowej złagodzić ból, ta receptura może okazać się prawdziwym wybawieniem. Dna moczanowa leczenie domowym sposobem – ocet jabłkowy Substancja jest stosowana w różnych chorobach, ocet jabłkowy pomaga usprawnić procesy metaboliczne, spalić nadmiar tłuszczu, normalizować trawienie, wyeliminować ból, poprawić elastyczność chrząstki i przywrócić funkcje ruchowe stawów. Kiedy następuje atak dny moczanowej domowe sposoby z użyciem octu jabłkowego są bardzo pożądane. Zaleca się rozpoczęcie od małych dawek mieszaniny: 2 łyżeczek na szklankę wody. Trzeba pić ten specyfik z posiłkami, aż poprawi się stan. Nietypowe domowe sposoby na dnę moczanową – folia i pijawki Jak szybko wyleczyć dnę moczanowa jednym z najbardziej niezwykłych, ale nie równie skutecznych metod terapii? Podczas leczenia dny domowe sposoby obejmują użycie arkusza folii aluminiowej. Folia musi być po prostu nakładana na bolący staw lub palce błyszczącą stroną. Czas trwania jednej sesji leczenia wynosi około 40 minut. Zabieg należy wykonywać codziennie, aż objawy choroby znikną. Z reguły ulga przychodzi po 10-12 dni. Dna moczanowa leczenie domowym sposobem z pijawkami. Hirudoterapia pomaga oczyścić krew z toksyn. Pijawka wysysa szkodliwy kwas moczowy. Dopuszcza się w leczeniu dny moczanowej w domu. Taka terapia nie powoduje dyskomfortu. Wszystko, co czuje chory, to lekkie mrowienie. Przez godzinę jedna pijawka może wyssać 5 mililitrów krwi. fot. Jakie leczenie domowe pozwoli zwalczyć dnę moczanową ? Ziołowe domowe sposoby na dnę moczanową Tradycyjna medycyna od dawna wymyśla środki, aby pozbyć się bólu przy dnie moczanowej. Oto niektóre z nich. Wywar rumiankowy. Kwiaty rośliny zalać wodą, dodać sól, doprowadzić do wrzenia, trzymać na małym ogniu przez 10 minut. Otrzymany roztwór dodać do ciepłej wody w misce i zamoczyć nogi. Wyciąg z szyszek świerkowych pomaga oczyścić stawy. Aby go przygotować, trzeba wziąć szyszkę świerkową i zalać szklanką wrzącej wody. Pozostawić na 7–9 godzin do zaparzenia. Przyjmować doustnie jedną łyżkę na 30 minut przed posiłkiem. Napar z korzenia marzanny barwierskiej. Łyżeczkę korzeni tej rośliny zalać szklanką wrzącej wody. Zaparzać do ostygnięcia. Należy przyjmować rano i wieczorem po pół szklanki. Domowe sposoby na dne moczanową zawierają także przepis z liści laurowych. 5 g liści laurowych należy zalać 1,5 szklanką wody i gotować, przez co najmniej 5 minut. Powstały wywar usuwa się z ognia, zawija w ręcznik i pozostawia, na co najmniej 3 godziny. Po zaparzaniu, kompozycja powinna być spożyta w ciągu dnia. Dna moczanowa domowe sposoby z soku z czarnej rzodkwi do rozpuszczania kamieni i usuwania soli Sok z czarnej rzodkwi jest jednym z najsilniejszych soków do usuwania soli ze stawów (w tym kruszenia kamieni w nerkach i innych organach) oraz wzmacniania naczyń. Używa się tylko świeżo wyciśniętego soku z czarnej rzodkwi. Spożywanie rozpoczyna się od 1 łyżeczki godzinę po posiłku (można go rozcieńczyć dowolnym innym sokiem do smaku). Za każdym razem, gdy zwiększana jest dawka, należy spożyć najpierw 1 łyżkę soku, a następnie zakończyć na pół 5 szklanki. Podczas takiego leczenia należy odmówić sobie spożywania kwaśnych i pikantnych potraw. Przebieg leczenia trwa aż do całkowitego wypicia, co najmniej 3 litrów soku z czarnej rzodkwi. Dna moczanowa leczenie cytryną Gdy występuje dna moczanowa leczenie domowe cytryną okazało się dobrym sposobem na ograniczenie objawów chorobowych. Dna moczanowa powoduje zaburzenie pracy nerek, w którym mocz nie jest odfiltrowywany i odkłada się w stawach. Leczenie tej choroby jest często zalecane przy pomocy różnych diet. Zaletą cytryny jest neutralizacja odpływu żółci z organizmu dzięki zawartym w niej kwasom. Cytryna zawiera wiele witamin, błonnik i bioflawonoidy, pomaga nerkom pracować lepiej, usuwa toksyny z organizmu. Ciepła woda z sokiem z cytryny, kurkumą i octem jabłkowym to przyjemny napój i lekarstwo na dnę. Wystarczy wycisnąć sok z połowy cytryny, dodać ciepłą wodę, a następnie wsypać 2 łyżeczki kurkumy i 1 łyżeczkę octu jabłkowego. Wymieszać. Pić tę miksturę 2-3 razy dziennie. Domowe sposoby na dnę moczanową – żurawina i pietruszka Żurawina jest bardzo przydatna i pełna różnych substancji. Takie jak: kwasy organiczne, glukoza, pierwiastki śladowe (jod, fosfor, żelazo i wapń), witaminy z grupy B, PP, C, K. Glukoza leczy serce, wzmacnia układ odpornościowy, łagodzi stany zapalne z różnych tkanek organizmu, ponieważ żurawina jest dobrym środkiem antyseptycznym z powodu zawartości kwasu w jagodach, jest uznawana, jako dobry produkt na dnę moczanową. Natka pietruszki posiada duży zapas kwasu askorbinowego. Wszystkie dobroczynne substancje zawarte w żurawinie znajdują się również w pietruszce. Wzbogaca organizm w sole mineralne, wzmacnia ściany naczyń krwionośnych, a dzięki antyoksydantom wzbogaca organizm w grupy witamin. Napar z pietruszki usuwa obrzęk nóg i usuwa płyn z organizmu. Podczas picia soku można przywrócić metabolizm. Jeśli choruje się na dne moczanowa domowe sposoby z użyciem natki pietruszki wspomogą organizm w walce z chorobą. fot. Nie raz zadawaliście sobie to takie pytanie, jak szybko wyleczyć dnę moczanową domowymi sposobami raz na zawszę ? Dna moczanowa okłady z kapusty to stary sprawdzony sposób Dobre wyniki daje kompres z liśćmi kapusty. Należy wziąć 2-3 zewnętrzne liście świeżej kapusty, opłukać i nałożyć na bolące miejsce, przykryć folią, zawinąć bawełnianą szmatką. Liść kapusty można posmarować miodem. Zwiększy to wydajność. Procedurę należy wykonywać w nocy codziennie w ciągu miesiąca. Na dnę moczanową okłady z kapusty są doceniane, ponieważ należy ona do rodziny krzyżowej, która jest powszechnie znana ze swoich korzyści zdrowotnych. To znane warzywo ma doskonałe źródło witamin C, K i B1, B2, B6, potasu, błonnika pokarmowego, kwasu foliowego, miedzi i manganu. Ponadto kapusta jest bogata w białko, fosfor, wapń, żelazo, cholinę, magnez, kwas pantotenowy i niacynę. Ze względu na swoje właściwości przeciwzapalne liście kapusty lub sama kapusta są używane w celu złagodzenia bólu stawów spowodowanego zapaleniem stawów. Liście kapusty pomagają, gdy wystąpi atak dny moczanowe, takie domowe sposoby są tanie i w naturalny sposób uśmierzają ból. Wiele osób cierpiących na dnę moczanową dla złagodzenia bólu owija nogi kapustą. Należy włożyć liście kapusty do zamrażarki w plastikowej torbie. Kiedy pojawia się ból, umieścić liście kapusty na obszarze dotkniętym chorobą. Owinąć w ręcznik i pozwolić, aby naturalna temperatura ciała nagrzewała liście. Latem można owinąć bolesny staw liśćmi łopianu. Zwilżyć świeży liść łopianu w zimnej wodzie, przymocować do obolałego miejsca, odwrotną puszystą stronę. Usunąć, gdy ból ustąpi. Procedurę można wykonać zimą. Aby to zrobić, trzeba wysuszyć liście łopianu latem a zimą wystarczy namoczyć je w ciepłej wodzie i nanieść na bolące miejsce. fot. Adobe Stock Dna moczanowa to zapalenie stawów wywołane krystalizacją moczanu sodu w płynie stawowym i powstawaniem złogów. Występuje u ok. 2% ludzi. Zwykle pojawia się u osób dojrzałych i starszych, raczej mężczyzn. Może prowadzić do uszkodzenia narządu ruchu, a nawet niepełnosprawności. Napady dny moczanowej potrafią być bardzo bolesne. Spis treści: Co to jest dna moczanowa? Objawy napadu dny Dna moczanowa – badania Dna moczanowa – zdjęcia Leczenie dny moczanowej Dieta przy dnie moczanowej Czy dna moczanowa jest uleczalna? Co to jest dna moczanowa? Dna moczanowa jest skutkiem nagromadzenia się kryształków kwasu moczowego w stawie i innych tkankach organizmu. Stąd też kolejna nazwa choroby: skaza moczanowa. Na ogół występuje nagle i w godzinach nocnych lub porannych. Na dnę moczanową 7 razy częściej chorują mężczyźni. Początek choroby występuje ok. roku życia. W praktyce coraz częściej spotyka się mężczyzn, u których pierwszy atak pojawia się już między rokiem życia. Kobiety chorują rzadziej, najczęściej w okresie menopauzy– mówi dr Małgorzata Przygodzka, reumatolog. Dna moczanowa jest problemem w rodzinach obciążonych hiperurykemią (zwiększenie poziomu kwasu moczowego we krwi). Nazywana jest też podagrą – jeśli zaatakowała duże palce u stóp – lub artretyzmem. Kryształy moczanu potrafią się też odłożyć w ścięgnach i tkankach otaczających staw. Objawy napadu dny Symptomy dny moczanowej to: silny, a nawet ostry ból, nie do zniesienia w okolicy palucha stopy (podagra) lub kostki, kolana, czasem nadgarstka i innych stawów, obrzęk i zaczerwienienie zajętego stawu, ocieplenie zajętego stawu i uczucie „gorenia” w stawie, świadczące o zapaleniu, utrudnienie wykonywania ruchów w stawie, złe samopoczucie, czasem podwyższenie temperatury ciała lub gorączka z dreszczami. Powyższe dolegliwości mogą ustąpić w ciągu kilku dni, jednak przy braku odpowiedniej diagnozy i leczenia wracają w postaci nasilonych ataków obejmujących kolejne stawy. fot. Adobe Stock Chorobie zazwyczaj towarzyszą inne stany odbiegające od normy, jak: otyłość, cukrzyca, hiperlipoproteinemia, nadciśnienie tętnicze, skłonność do miażdżycy naczyń krwionośnych i choroba wieńcowa. Uważa się, że w rozwoju dny moczanowej mogą pewną rolę odgrywać również czynniki genetyczne. W niektórych rodzinach widać predyspozycje do występowania dny moczanowej. Wiąże się to zwykle z genetycznym defektem funkcji enzymów uczestniczących w przemianach puryn lub nieprawidłowych funkcji struktur nerkowych prowadzących do nadmiernej produkcji lub zmniejszonego wydalania kwasu moczowego z organizmu– tłumaczy dr Małgorzata Przygodzka. Dna moczanowa - badania W pierwszej kolejności trzeba ustalić, czy nie jest to inna choroba stawów. Lekarz zwykle zaleca wykonanie badanie stężenia kwasu moczowego. W celu jednoznacznego rozpoznania konieczne jest potwierdzenie obecności kryształków moczanów w stawie. Diagnoza następuje w oparciu o kryteria: minimum dwa napady bólu stawu w kończynie o charakterze opisanym wyżej, napad dny w stawie palucha, obecność tzw. guzków dnawych w obrębie stawów lub małżowin usznych, pozytywny efekt leczenia lekiem z kolchicyną w ciągu 48 godzin. Dnę różnicuje się z: infekcjami stawów, zmianami pourazowymi, wylewami dostawowymi, reumatyzmem (zobacz: metody na bóle reumatyczne), zwyrodnieniem stawów. Atak dny moczanowej jest charakterystyczny i nie do przeoczenia przede wszystkim z powodu bardzo silnego bólu, który mu towarzyszy. Najczęściej pojawia się rano. Stawem, który „lubi” dna, jest staw śródstopno-paliczkowy. W czasie ataku jest czerwony, obrzęknięty, a ból uniemożliwia stąpanie po podłodze– mówi dr Małgorzata Przygodzka Zdarzają się też postacie choroby łagodniej przebiegające. Mogą mieć nietypowe objawy, wtedy lekarz musi różnicować dnę z innymi zapaleniami stawów np. łuszczycowym czy reaktywnym zapaleniem stawów. Jakie badania diagnostyczne zlecają lekarze? W celu potwierdzenia występowania kryształków moczanowych w stawach wykonuje się badanie płynu stawowego, uzyskanego poprzez jego nakłucie i aspirację płynu, który poddaje się specjalistycznym analizom. Bada się także guzki dnawe. Wykorzystywane są też techniki radiologiczne, np. zdjęcie RTG stawu, w którym zauważa się zwężenie szpary stawowej. Kolejnymi badaniami są badania krwi określające stężenie kwasu moczowego (zobacz normy mocznika we krwi), kreatyniny, elektrolitów, lipidów i cukru (zobacz normy poziomu cukru), a także badanie ogólne moczu i dobowe wydalanie kwasu moczowego z uryną. Kontroli podlega też czynność nerek i układu krążenia ( ciśnienie krwi, EKG). Dna moczanowa – zdjęcia Dna moczanowa objawia się bolesnością, zaczerwienieniem, obrzękiem stawu. Najczęściej atakuje staw śródstopno-paliczkowy. Można wtedy dostrzec zaczerwienienie nad zaatakowanym miejscem. Jednym z objawów są również guzki dnawe, które powstają w wyniku odkładania się kryształków kwasu moczowego. Zaczerwienienie nad stawem w dnie moczanowej, fot. Adobe Stock Guzki dnawe w dnie moczanowej, fot. Adobe Stock Leczenie dny moczanowej Leczenie dny moczanowej odbywa się przy pełnej kontroli lekarskiej, na ogół w szpitalu. Stosowane są kolchicyna, leki przeciwzapalne i glikokortykosteroidy. W fazie przewlekłej choroby wskazane jest przestrzeganie specjalnej diety, przyjmowanie ściśle określonych leków moczopędnych – przepisanych przez lekarza, oraz allopurynolu (lek pierwszego rzutu) dopiero po 4 tygodniach po napadzie. Allopurynol zmniejsza wytwarzanie kwasu moczowego. W pewnych wyjątkach nie stosuje się standardowego leczenia np. dna w przebiegu terapii cyklosporyną. Wtedy zalecane jest podawanie sterydów bezpośrednio do stawu. Gdy dojdzie do wyciszenia objawów, wówczas nie trzeba kontynuować leczenia, o czym decyduje lekarz. Zaleca się stosowanie diety ubogopurynowej, z obniżoną podażą białek, unikanie spożywania alkoholu, ograniczenie stresujących sytuacji i pewnych leków zwiększających poziom kwasu moczowego we krwi. Każdy lekarz, do którego udajemy się po poradę, musi zostać poinformowany o fakcie występowania dny moczanowej. Niektóre antybiotyki czy leki moczopędne mogą wywołać dnę moczanową. Czasem zaleca się jeszcze małe dawki kolchicyny, aby zapobiec napadom. Ponadto trzeba mieć na uwadze ciśnienie tętnicze, stan naczyń wieńcowych, poziom cukru we krwi i systematyczną kontrolę stanu nerek (zobacz: badania, które oceniają pracę nerek). W leczeniu i prewencji napadów dny stosuje się też metody wibroakustyczne, wycelowane na zajęte stawy i nerki. W terapii wykorzystuje się mikrowibracje o częstotliwości dźwiękowej. Terapia przyspiesza wydalanie kwasu moczowego z organizmu. Przed jej zastosowaniem konieczne jest badanie lekarskie. Wizyta lekarska powinna odbyć w okresie bezobjawowym, w przypadku hiperurykemii, czyli stanu podwyższonego > 7 mg/dl kwasu moczowego. Dotyczy to szczególnie osób predysponowanych genetycznie, u których w rodzinie dna moczanowa występowała– uważa reumatolog dr Małgorzata Przygodzka. Dieta przy dnie moczanowej Osobom ze skłonnościami do dny zaleca się stosowanie określonej diety przy dnie moczanowej. Jakich zasad powinny przestrzegać? Należy wyeliminować: mięso czerwone (wieprzowina, wołowina), podroby (pasztety, nerki, wątroba, grasica), wywary, buliony zwierzęce, sosy na bazie mięsa, gulasze, skorupiaki i mięczaki, ryby w puszce (śledzie, łososie, sardynki, szproty, anchois, makrele), drożdże i wszelkie produkty, które je zawierają (także piwo). Należy ograniczyć: produkty wysokobiałkowe (tłuste ryby jak łosoś, makrela, tuńczyk, węgorz, sardynka, wędzone śledzie, halibut, karp, flądra; rośliny strączkowe, szpinak, szparagi), produkty alkoholowe (piwo, wina, wódka, nalewki, koniaki, ciasta i praliny z alkoholem), cukier rafinowany, biały (słodycze, ciasta, ciastka, owoce kandyzowane, owoce z puszki). Zaleca się położyć szczególny nacisk na właściwe nawodnienie organizmu oraz stosowanie ogólnych zasad zdrowego żywienia. Niektórzy podkreślają, że warto przyjmować owoce o czerwonej i granatowej skórce, gdyż te mają łagodzić dolegliwości bólowe związane z dną (wiśnie, truskawki, jagody, żurawina). Czy dna moczanowa jest uleczalna? Jeśli choroba zostanie wcześnie wykryta i chory podejmie właściwe leczenie, objawy dny ustępują, a pacjent wraca do normalnego funkcjonowania. Jednocześnie z farmakoterapią należy zmienić tryb życia i dietę. Wtedy jest większa szansa na utrzymanie się w zdrowiu. Warto też zwrócić uwagę na dodatkowe czynniki zwiększające ryzyko choroby (otyłość, używki, alkohol) - wyeliminowanie ich jest jak najbardziej wskazane. Gdy objawy ustąpią i wyniki pacjenta są dobre, nie ma potrzeby dalszego przyjmowania leków. Warto jednak regularnie się badać i kontrolować ciśnienie oraz robić badania krwi pod kątem lipidów i glukozy. Treść artykułu została pierwotnie opublikowana Więcej o dnie moczanowej:Dna moczanowa – najpopularniejsze mity na temat tej choroby12 przekąsek dobrych przy dnie moczanowejLeczenie dny moczanowej Opracowano na podstawie: Szczeklik A., Gajewski P., Choroby wewnętrzne. Kompendium Medycyny Praktycznej, MP, Kraków 2009 Zimmermann-Górska I., Aktualizacja standardów leczenia, Reumatologia 2006; 44, 2: 61-62 dr Przygodzkareumatolog Jest reumatologiem pracującym na co dzień w Mazowieckim Centrum Reumatologii i Osteoporozy w Warszawie. Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem! Leczenie dny stwarza wiele problemów. Chorzy trafiają najpierw do lekarzy rodzinnych; tylko część dociera do reumatologów i to już na etapie uszkodzenia stawów. Brakuje właściwej edukacji pacjentów. Leczenie dny stwarza wiele problemów. Chorzy trafiają najpierw do lekarzy rodzinnych; tylko część dociera do reumatologów i to już na etapie uszkodzenia stawów. Brakuje właściwej edukacji pacjentów. Dna moczanowa to choroba zapalna stawów, uważana także za chorobę metaboliczną, związana zazwyczaj ze zwiększeniem puli kwasu moczowego w organizmie (hiperurykemią).Sama hiperurykemia nie jest tożsama z rozpoznaniem dny. Dopiero odkładanie się kryształów moczanu jednosodowego w stawach, tkankach okołostawowych i wywołane tym lokalne zapalenie spełnia definicję tej choroby. Kwas moczowy (KM) jest organicznym związkiem chemicznym i końcowym efektem metabolizmu puryn (które pochodzą z: pożywienia, syntezy w organizmie oraz rozpadu kwasów nukleinowych). Przekroczenie stężenia KM w surowicy powyżej granicy rozpuszczalności (6,8 mg%) doprowadza do powstania i odkładania jego kryształów, co wywołuje zapalenie. Krystalizacja zachodzi także przy niższym stężeniu KM w niedokrwionych tkankach. Zapalenie niszczy chrząstkę, a później również tkankę kostną. Kryształy KM występują w płynie stawowym; ich obecność najlepiej potwierdza rozpoznanie. Powstawać mogą także guzki wypełnione agregatami kryształów, zwane KM w surowicy krwi zwiększa się wraz ze spadkiem jego wydalania drogą nerkową lub wzrostem podaży puryn. Odpowiedzialne są za to czynniki genetyczne (zwiększona aktywność syntetazy fosforybozylofosforanu (PRPP); częściowy niedobór fosforybozylotransferazy hipoksantynowo-guaninowej (HG-PRT); mutacje genów dla oksydazy ksantynowej i białek uczestniczących w wydalaniu KM, znaczenie w etiologii dny ma gen 9 (MCT9/SLC16A9), gen ALDH16A1 i gen dla eksportera moczanów ABCG2. Ryzyko rozwoju dny zwiększają też: podeszły wiek, otyłość (brzuszna), nadciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2, stosowanie leków (moczopędnych i immunosupresyjnych).Do przyczyn dny zalicza się również: choroby rozrostowe, szczególnie układu krwiotwórczego, stany ze zmniejszonym wydalaniem kwasu moczowego (choroby nerek, zaburzenia hormonalne), stosowanie diety bogatej w puryny lub fruktozę i spożywanie alkoholu (zwłaszcza piwa). Napady dny często występują u biorców przeszczepów (efekt stosowania cyklosporyny).Na dnę częściej chorują mężczyźni, a także kobiety po menopauzie. Epidemiologia dny w Polsce jest niepełna i opiera się o dane ZUS o świadczeniach rentowych i absencji chorobowej. W Europie około 1 – 2 proc. populacji choruje na dnę (odpowiednio 380 do 760 tys. osób w Polsce). Według ZUS w 2013 r. dna moczanowa odpowiadała za 30 tys. zwolnień lekarskich na łącznie 280 tys. dni. Koszty samej absencji chorobowej to blisko 52 mln zachorowań systematycznie wzrasta, co wynika ze zwiększenia częstości, w starzejącej się populacji, chorób metabolicznych powiązanych z hyperurykemią. W ostatniej dekadzie w krajach wysoko rozwiniętych zachorowalność na dnę moczanową wzrosła o ponad 200 proc.!W dnie dochodzi do ostrego zapalenia przeważnie jednego stawu, najczęściej śródstopno-paliczkowego palucha (tzw. podagra). Typowy atak dny rozpoczyna się nocą bardzo silnym bólem, obrzękiem z zaczerwienieniem i zwiększeniem ucieplenia stawu. Często chory wiąże go z niedawnym spożyciem alkoholu, tłustym i nadmiernie obfitym posiłkiem, urazem, przebytą operacją, zmianą czy zwiększeniem dawki leków hipotensyjnych, ale też rozpoczętym właśnie leczeniem obniżającym stężenie dolegliwości bólowe i zapalenie zmniejszają się i ustępują po lekach niesterydowych przeciwzapalnych czy kolchicynie (dobra reakcja na nią jest jednym z elementów potwierdzających rozpoznanie). Napady rozdzielają okresy wyciszenia. Po latach choroby zwiększa się częstotliwość napadów, zwłaszcza przy braku właściwego postępowania chorego (nawyki żywieniowe, zła kontrola chorób współistniejących) lub złym leczeniu (za niskie dawki leków, leki zwiększające stężenie KM.) Dochodzi do przewlekłego dnawego zapalenia stawów zajmującego jeden lub kilka dnie moczanowej może dojść do rozwoju kamicy nerkowej, nierzadko u osób otyłych, z współistniejącą cukrzycą typu 2. Kamica jest często bezobjawowa i dopiero określone warunki (np. odwodnienie, infekcja) wywołują napad kolki nerkowej. Rzadziej – w przewlekłym i ciężkim przebiegu choroby – dochodzi do nefropatii dnawej i przewlekłej niewydolności nerek. Ostra nefropatia dnawa dotyczy chorych z zespołem rozpadu guza w trakcie leczenia rozpoznaniu dny moczanowej należy przeprowadzić identyfikację kryształów KM; jeśli jest to niemożliwe, diagnoza opiera się na objawach klinicznych: zapaleniu stawu w typowej lokalizacji i przebiegu napadu (podagra), tophi, szybką odpowiedzią na kolchicynę i wykazaniu charakterystycznych zmian w badaniach obrazowych. Kryształy KM wykazać można w pobranym płynie stawowym, jak i w materiale z guzka dnawego. W świetle spolaryzowanym mają one kształt igieł i wykazują silną ujemną dwójłomność. W razie podejrzenia infekcyjnego zapalenia stawów należy również wykonać posiew płynu badań laboratoryjnych oznacza się stężenie KM w surowicy, jednak w czasie napadu może być ono prawidłowe. W celu oceny ryzyka kamicy nerkowej i wykazania nadprodukcji kwasu moczowego lub zwiększenia jego wydalania wykonuje się dobową zbiórkę moczu. Badania lipidów, glukozy, enzymów wątrobowych, morfologii – powinny być wykonane dla oceny chorób współistniejących, jak i powikłań w badaniu radiologicznym (RTG) układu kostnego pojawiają się – w okresie znacznego zaawansowania choroby – w postaci deformacji stawów, przykurczów, podwichnięć w stawach, nadżerek czy geod; widoczne są złogi w tkankach miękkich okołostawowych. Wśród nowych metod obrazowania szczególnie przydatna jest ultrasonografia, w której widoczne jest podwójne okonturowanie złogów kwasu moczowego. Obiecującym badaniem jest tomografia komputerowa o podwójnej energii (DECT – dual energy computed tomography).W leczeniu dny moczanowej istotna jest zmiana diety i rozpoznanie oraz leczenie chorób, szczególnie wchodzących w skład zespołu metabolicznego (cukrzyca, otyłość, nadciśnienie tętnicze). Zmiana nawyków żywieniowych z ograniczeniem podaży puryn i kalorii korzystnie wpływa na wagę pacjenta, ogranicza syntezę KM i jego stężenie we krwi oraz zmniejsza insulinooporność tkanek. Ogranicza się podaż produktów wysokopurynowych: ryb, niektórych rodzajów mięs i produktów roślinnych, alkoholu, napojów gazowanych, ostrych w leczeniu farmakologicznym ostrego napadu dny powinno stosować się kolchicynę w dawkach niższych niż to uprzednio zalecano (do 2 mg/dz), NLPZ i/lub GKS ( zależnie od czynników ryzyka i działań niepożądanych. Allopurynol (inhibitor oksydazy ksantynowej) powinien być pierwszym lekiem stosowanym do obniżenia stężenia kwasu moczowego, alternatywnie do rozważenia są leki urykozuryczne lub febuksostat (selektywny antagonista oksydazy ksantynowej). Ograniczone zastosowanie znajdują: urykaza (enzym katalizujący przejście kwasu moczowego w rozpuszczalną allantoinę), rasburykaza (rekombinowana oksydaza moczanowa), jak i leki biologiczne hamujące interleukinę 1 (anakinra, kanakinumab, rilonacept). Terapię rozpoczyna się od małych dawek leków obniżających stężenie KM, stopniowo zwiększanych do uzyskania jego obniżenia do wartości pożądanych (6 mg%). Przy częstych nawrotach napadów podaje się przewlekle kolchicynę w małych dawkach (do 1,2 mg/dz), a jeśli jest przeciwwskazana – NLPZ lub GKS w niskich dawkach (długość terapii ustalana indywidualnie). W przypadku łagodnej i umiarkowanej niewydolności nerek podaje się, pod ścisłą kontrolą, allopurinol (50 – 100 mg) lub febuksostat, którego dawki nie trzeba wówczas powinny być leczone obniżeniem stężenia KM; leczenie chirurgiczne zarezerwowane jest do wybranych przypadków (ucisk nerwu lub infekcja). Farmakologiczne leczenie bezobjawowej hiperurykemii nie jest zalecane w profilaktyce dny, chorób nerek czy zdarzeń sercowo dny stwarza wiele problemów. Chorzy trafiają najpierw do lekarzy rodzinnych; tylko część dociera do reumatologów i to już na etapie uszkodzenia stawów. Brakuje właściwej edukacji pacjentów. Tę lukę informacyjną i edukacyjną ma za zadanie wypełnić niedawno wydany raport Instytutu Ochrony Zdrowia „Występowanie i leczenie dny moczanowej w Polsce. Analiza, wskazania, rekomendacje”. Zawiera on szereg informacji o diagnostyce i leczeniu tej choroby, jak również wyniki pilotażowych badań na temat wiedzy tak lekarzy, jak też ogółu społeczeństwa, o dnie moczanowej oraz o stosowanych metodach prof. Marii Majdan, kierownika Kliniki Reuma-tologii i Układowych Chorób Tkanki Łącznej w Lublinie, jednego z członków rady konsultacyjnej raportu, od lat propagującej wiedzę o dnie moczanowej, oczywista jest potrzeba edukacji tak pacjentów, jak i lekarzy. W ocenie prof. Majdan dna moczanowa rozpoznawana jest zbyt rzadko u kobiet i osób z typowymi napadami, ale z prawidłowym stężeniem KM w surowicy. Zbyt często zaś rozpoznanie jest stawiane bez potwierdzenia obecności kryształów KM – jedynie na podstawie stwierdzenia jest też rozpoznawana dna moczanowa wtórna – polekowa, jak i ta z zajęciem innych stawów niż śródstopno-palcowy I. Również stosowanie leków obniżających kwas moczowy często jest niewłaściwe, a ich dawki zbyt małe, brak jest odpowiedniej profilaktyki mimo postępu medycyny, znana od wieków dna moczanowa jest coraz większym problemem starzejących się populacji krajów rozwiniętych, w tym „Służba Zdrowia” Dna moczanowa (podagra) jest zaburzeniem metabolicznym, które powoduje głównie bolesne zapalenie stawów. Związane jest to ze zbyt dużą ilością kwasu moczowego we krwi, który odkłada się w postaci kryształów w błonie maziowej stawów. Poziom kwasu moczowego można regulować poprzez konsekwentną zmianę diety i stylu życia. Jak TELEMEDI może pomóc Ci w przypadku dny moczanowej? Bez odpowiedniej terapii kryształy kwasu moczowego mogą odkładać się w stawach, kaletkach maziowych, ścięgnach, a także w nerkach. Możliwymi konsekwencjami są kamienie nerkowe i trwałe uszkodzenie nerek. Dlatego jeśli zauważysz u siebie podejrzane objawy, skorzystaj z możliwości odbycia wideokonsultacji ze specjalistą TELEMEDI, który skieruje cię na odpowiednie badania, a w razie potrzeby wypisze również zwolnienie lekarskie. Podstawowe informacje Przyczyny: Podwyższony poziom kwasu moczowego, wrodzony lub nabyty np. w wyniku chorób lub diety, innych czynników środowiskowych, takich jak niekorzystny styl Bolesne, opuchnięte, zaczerwienione stawy, objawy zapalenia stawów, takie jak gorączka, zmęczenie, uczucie osłabienia, nudności, wymioty; później ograniczenie ruchów i zniekształcenie stawów, dolegliwości związane z kamicą nerkową (np. ból w nerkach, krew w moczu, bolesne oddawanie moczu), guzki pod skórą w okolicach Zmiany w diecie i stylu życia, leki obniżające poziom kwasu moczowego i uśmierzające ból, fizykoterapia i fizjoterapia, operacje chirurgiczne w przypadku uszkodzeń stawów lub w celu usunięcia guzkowych złogów kwasu moczowego; homeopatia, w razie potrzeby domowe sposoby leczenia jako środki Wywiad lekarski, badanie fizykalne, badanie krwi, RTG i USG, badanie czynności choroby i rokowanie: Choroba ostra lub przewlekła, ataki podagry zwykle w nocy lub rano przez kilka dni lub tygodni; przewlekła z ciągłymi dolegliwościami; rokowanie przy wczesnym konsekwentnym leczeniu zwykle dobre, nie ma jednak możliwości wyleczenia; bez leczenia istnieje niebezpieczeństwo uszkodzenia narządów. Co to jest dna moczanowa? Lekarze nazywają dnę moczanową chorobą metaboliczną, związaną z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego we krwi (hiperurykemia). U zdrowej osoby wynosi ono od 3 do 6 miligramów na 100 mililitrów surowicy krwi. Od wartości około 6,5 miligrama na 100 mililitrów surowicy krwi lekarze mówią już o hiperurykemii. Podagra, która podobnie jak artroza jest chorobą reumatyczną, zwykle powoduje reakcję zapalną w stawach. Lekarze nazywają to „Arthritis urica”. Najczęściej uszkodzeniu ulega staw dużego palca u nogi. W niektórych przypadkach dochodzi do zapalenia stawów śródstopia i stawów skokowych. To samo dotyczy kolan oraz stawów rąk i dłoni (łokci, nadgarstków i palców). Rzadziej choroba dotyka dużych stawów, takich jak staw biodrowy czy staw barkowy. Na całym świecie na dnę moczanową cierpi od 1 do 4% populacji, a liczba nowych zachorowań rośnie wraz z wiekiem. Mężczyźni po 40 roku życia są narażeni na tę chorobę znacznie bardziej niż kobiety. U kobiet podagra pojawia się częściej po menopauzie. Pierwsze ataki podagry pojawiają się zwykle między 40 a 60 rokiem życia. W zależności od przyczyny występowania podwyższonego poziomu kwasu moczowego we krwi lekarze rozróżniają podagrę wrodzoną i nabytą, czyli taką, która może być spowodowana na przykład warunkami środowiskowymi lub stylem życia. Dna moczanowa pierwotna – zaburzenie wrodzone Większość pacjentów z podagrą cierpi na wrodzone zaburzenie metabolizmu, które jest dziedziczone i wiąże się z upośledzonym wydzielaniem (wydalaniem) kwasu moczowego przez nerki. Lekarze określają to jako „pierwotną hiperurykemię” lub „pierwotną dnę moczanową”. W rzadkich przypadkach organizm produkuje jednak tak dużo kwasu moczowego, że przeciążone są nerki. Przyczyną jest wada genetyczna, która można podzielić na dwa obrazy kliniczne: zespół Lescha-Nyhana (występuje głównie u chłopców),zespół Kelleya-Seegmillera. W tych chorobach aktywność enzymu, który jest ważny dla przetwarzania puryn, jest prawie całkowicie lub częściowo zmniejszona. W rezultacie puryny są w coraz większym stopniu rozkładane do postaci kwasu moczowego. Dna moczanowa wtórna – zaburzenie nabyte W tak zwanej podagrze wtórnej to inne choroby powodują nadmiar kwasu moczowego. Na przykład w białaczce białe krwinki masowo obumierają. Powoduje to uwalnianie dużych ilości puryn, które gromadzą się we krwi. Inne choroby, które powodują zwiększoną produkcję kwasu moczowego, to: inne choroby nowotworowe,niedokrwistość (anemia),leki chemioterapeutyczne (cytostatyki),radioterapia jako część terapii nowotworowej. W chorobach nerek, w nieleczonej lub niedostatecznie kontrolowanej cukrzycy poziom kwasu moczowego wzrasta, ponieważ nie jest on w wystarczającym stopniu wydalany. Jak rozwija się dna moczanowa? W podagrze ważną rolę odgrywa podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi, a także inne czynniki środowiskowe. Z powodu uwarunkowań genetycznych lub choroby organizm produkuje zbyt dużo kwasu moczowego lub nerki nie wydalają go w wystarczającej ilości z moczem. W wyniku tego tworzą się drobne kryształki kwasu moczowego, które odkładają się zwłaszcza w stawach. Bardzo wysoki poziom kwasu moczowego może prowadzić do ostrego ataku podagry z bólem, zaczerwienieniem i opuchlizną. Kwas moczowy powstaje, kiedy rozkładane są puryny. Puryny z kolei są produktami rozpadu pewnych składników materiału genetycznego – kwasów nukleinowych – i powstają, kiedy dochodzi do rozpadu komórek w organizmie. Są one również przyjmowane z pożywieniem; znajdują się przede wszystkim w mięsie i podrobach, a także w niektórych warzywach. Podagra jest więc czasem uważana za „chorobę z dobrobytu”. Występuje częściej w krajach uprzemysłowionych niż w krajach biedniejszych. Inne czynniki ryzyka, które również sprzyjają podagrze, to otyłość, dieta bogata w mięso, fruktozę i alkohol oraz brak ruchu. Czynniki wywołujące ostry atak dny moczanowej Ostry atak podagry występuje, gdy poziom kwasu moczowego przekroczy pewien poziom. Najważniejszymi wyzwalaczami są: nadmierne spożywanie pokarmów bogatych w puryny, takich jak mięso i podroby,nadmierne spożywanie pokarmów bogatych we fruktozę, takich jak słodzone soki owocowe,zbyt dużo alkoholu; szczególnie dużo puryn zawiera piwo,rygorystyczne diety: organizm rozkłada mięśnie, uwalniając przy tym duże ilości puryn,nadmierny wysiłek fizyczny; nerki wydalają głównie wytworzony kwas mlekowy, podczas gdy rozkład kwasu moczowego jest zablokowany,leki moczopędne lub przeczyszczające; stosowane w nadmiarze lub przez bardzo długi czas powodują zagęszczenie krwi i wzrost stężenia kwasu moczowego. Jakie są objawy dny moczanowej? Najbardziej typowym objawem dny moczanowej jest silny ból stawów. Na początku pojawia się on w atakach. Jeśli podagra nie jest leczona, objawy stopniowo się pogarszają i podagra przechodzi w stan przewlekły. To, kiedy objawy staną się zauważalne, zależy od stadium choroby. Objawy podagry w stadium I: hiperurykemia W pierwszym etapie podwyższony jest tylko poziom kwasu moczowego. Nieznacznie podwyższony poziom kwasu moczowego jest czasem obecny przez kilka lat (do 40 lat), nie powodując żadnych objawów. Pierwszymi objawami klinicznymi podagry są wówczas tzw. żwir w nerkach (najmniejsze kamienie nerkowe) i kamienie nerkowe, które na tym etapie nie wiążą się jeszcze z odczuwalnymi dolegliwościami. Objawy podagry w stadium II: ostra podagra Jeśli poziom kwasu moczowego przekroczy pewną wartość, dochodzi do ostrego ataku dny moczanowej. Objawy to silny ból w pojedynczych stawach. Jeśli choroba nie jest leczona, atak dny moczanowej trwa od kilku godzin do kilku dni. Po tym czasie objawy powoli ustępują. W cięższych przypadkach pojawiają się dodatkowe objawy stanu zapalnego. Dotknięte chorobą stawy są wtedy zaczerwienione, opuchnięte i cieplejsze niż zwykle. Zazwyczaj są też bardzo wrażliwe na dotyk. Skóra nad stawami często swędzi lub łuszczy się. Inne możliwe objawy w stadium II: gorączka,ból głowy,palpitacje,nudności i wymioty,uczucie osłabienia i obniżona sprawność. Przy powtarzających się atakach dny moczanowej ruchomość dotkniętych nią stawów coraz bardziej się zmniejsza. Chodzenie i chwytanie stają się dla chorych coraz trudniejsze. Objawy podagry w stadium III: faza międzykrytyczna Faza międzykrytyczna to okres pomiędzy dwoma atakami dny moczanowej. Jeśli nie jest leczona, objawy podagry nawracają w nieregularnych odstępach czasu. W fazie międzykrytycznej pacjenci są początkowo wolni od objawów, ale poziom kwasu moczowego pozostaje u nich podwyższony. Objawy podagry w stadium IV: podagra przewlekła Jeśli podagra postępuje dalej, objawy takie jak ból i ograniczenie ruchów pojawiają się także pomiędzy atakami: dna moczanowa staje się przewlekła. Podagra stawów: Stawy są stale zaczerwienione, opuchnięte i bolą nawet w spoczynku. W końcu dochodzi do zmian w stawach, które deformują je i ograniczają ich ruchomość. Podagra tkanek miękkich: Kryształy kwasu moczowego odkładają się także w innych tkankach organizmu. Pod skórą, na przykład na chrząstce ucha lub nad dotkniętymi chorobą stawami, tworzą się czasem małe twarde guzki tkanki z białymi plamkami. Podagra tkanek miękkich szczególnie często dotyka palców i stóp. Uszkodzeniu ulegają także organy wewnętrzne, zwłaszcza nerki. Podagra nerek: Kryształy kwasu moczowego gromadzą się także w nerkach. Na początku tworzą one drobne kamienie zwane żwirem nerkowym. Jeśli się połączą, tworzą się większe kamienie nerkowe. Mogą one poważnie pogorszyć funkcjonowanie nerek. Jeśli większe kamienie nerkowe blokują system odprowadzający nerki (miedniczkę nerkową i moczowód), mocz cofa się do nerki. W najgorszym przypadku dochodzi do zapalenia narządu i w końcu jego niewydolności. Taka niedrożność może być odczuwana w postaci bólu, który przybiera na sile i słabnie falami i rozprzestrzenia się na plecy. Lekarze nazywają to kolką nerkową, która trwa od 30 do 60 minut. Mogą też wystąpić nudności i wymioty, a także krew w moczu. W przypadku niektórych osób oddawanie moczu jest bolesne. W 40 procentach przypadków nerki ulegają uszkodzeniu jeszcze przed wystąpieniem pierwszego ataku. Jak można leczyć dnę moczanową? Jeśli wystąpi atak dny moczanowej lub jeśli objawy występują od dłuższego czasu, zazwyczaj pierwszą osobą, z którą należy się skontaktować, jest lekarz rodzinny. Zwykle to on stawia diagnozę i zajmuje się leczeniem. Jeśli wystąpią komplikacje lub leczenie nie przynosi rezultatów, lekarz rodzinny prawdopodobnie skieruje Cię do specjalisty. Są to zazwyczaj specjaliści chorób wewnętrznych lub reumatolodzy, którzy zajmują się uszkodzeniami stawów, mięśni i ścięgien, szczególnie w przypadku przewlekłej dny moczanowej. Głównym celem leczenia dny moczanowej jest zredukowanie nadmiaru kwasu moczowego we krwi do prawidłowego poziomu. Terapia jest w zasadzie zawsze konieczna w przypadku występowania podagry, ponieważ nie ustępuje ona samoistnie. Jednakże po pierwszym ataku podagry nie jest bezwzględnie konieczne leczenie farmakologiczne. Poza standardowymi metodami leczenia istnieje wiele innych czynników, które mogą pomóc w walce z podagrą lub złagodzić jej objawy. Samodzielna walka z podagrą Wiele można osiągnąć poprzez zmianę stylu życia, a szczególnie poprzez zmianę diety. Jeśli to nie wystarcza w leczeniu dny moczanowej, konieczne jest leczenie farmakologiczne. Zmiana diety w przypadku dny moczanowej Osoby cierpiące na dnę moczanową mają wiele możliwości, by wpłynąć na obniżenie poziomu kwasu moczowego. Decydującą rolę odgrywa tu zmiana diety. Pokarmy bogate w purynę spożywaj tylko w małych porcjach. Puryny są obecne w różnych ilościach w poszczególnych pokarmach. Żywność bogata w puryny to mięso (zwłaszcza podroby), wędliny, owoce morza i niektóre rodzaje ryb. Dlatego jeśli masz predyspozycje do podagry, spożywanie dużej ilości takiego rodzaju pożywienia może niekiedy prowadzić do ostrego ataku choroby. Zaleca się spożywanie tych pokarmów w mniejszych ilościach. Jak najmniej alkoholu. W przypadku dny moczanowej szczególnie problematyczne jest nadmierne spożywanie alkoholu. Nerki wydalają produkty jego rozpadu. Konkurują one przy tym z kwasem moczowym. W ten sposób alkohol spowalnia rozkład kwasu moczowego i powoduje wzrost jego poziomu. W skrajnym przypadku nawet niewielkie ilości alkoholu mogą sprowokować atak dny moczanowej u osób z grupy ryzyka. Szczególnie szkodliwe jest piwo, ponieważ poza alkoholem zawiera też dużo puryn. Uważaj na fruktozę. Fruktoza występuje nie tylko w owocach. Często występuje też jako słodzik w sokach, jogurtach i innych produktach spożywczych. Rozkład fruktozy w organizmie powoduje zwiększenie powstawania puryn. Jednocześnie, podobnie jak alkohol, hamuje ona wydalanie kwasu moczowego przez nerki. Ograniczaj spożycie tłuszczów. Zbyt duża ilość tłuszczu również hamuje wydalanie kwasu moczowego. Dlatego specjaliści zalecają spożywanie jak najmniejszej ilości pokarmów wysokotłuszczowych. Tłuszcz nie powinien pokrywać więcej niż 30 procent dziennego zapotrzebowania na kalorie. Limit ten jest jednak szybko osiągany, ponieważ tłuszcz ma największą gęstość energetyczną ze wszystkich substancji odżywczych. Zwracaj szczególną uwagę na ukryty tłuszcz, np. w wędlinach czy daniach gotowych. Jak się odżywiać przy dnie moczanowej? Zdrowa, zrównoważona dieta jest ważna dla organizmu – nie tylko w przypadku dny moczanowej. Odżywianie i zdrowie są, ogólnie rzecz biorąc, ściśle ze sobą powiązane. Witaminy, mikroelementy i inne ważne substancje są przyjmowane wraz z pożywieniem. Zrównoważona dieta zmniejsza ryzyko wystąpienia niektórych chorób, w tym nadciśnienia i chorób układu krążenia. Lekarze i dietetycy zalecają następujący skład dziennego spożycia pokarmów: 50 procent węglowodanów,30 procent tłuszczów, z czego nie więcej niż jedna trzecia to nasycone kwasy tłuszczowe,20 procent białka. Ogólne zalecenia dotyczące zrównoważonej diety odnoszą się do wszystkich ludzi, także do osób z dną moczanową. Nie jest prawdą, że w przypadku dny moczanowej musisz przejść na dietę w sensie zmniejszenia ogólnej ilości spożywanych pokarmów. W zasadzie możesz jeść tyle, ile chcesz, nawet przy podagrze. Czego unikać przy podagrze? Nie ma listy pokarmów zakazanych w przypadku podagry. Istnieją jednak potrawy, które w diecie w przypadku podagry należy spożywać rzadziej. W przypadku podagry lekarze zalecają, by do diety wprowadzać jak najmniej puryn. Poniżej znajduje się tabela produktów zawierających duże ilości puryn i których należy unikać przy podagrze. Produkt spożywczyZawartość puryn w 100 gramach (w miligramach)Kwas moczowy wytwarzany na każde 100 gramów (w miligramach)Mleko00Jogurt00Twaróg00Jaja24,8Ogórek37,2Ser twardy47,2Pomidory4,210Papryka4,210Ziemniaki6,315Owoce4,2 – 12,610 – 30Makaron8,4 – 2120 – 50Orzechy włoskie10,525Szparagi10,525Ryż10,5 – 14,725 – 35Biały chleb16,840Kalafior18,945Grzyby25,260Brukselka25,260Pasztet2662Orzeszki ziemne29,470Pszenica37,890Parówki4096Sok jabłkowy42100Napój typu coca-cola42100Piwo, bezalkoholowe42100Płatki owsiane42100Dorsz45108Wędliny42 – 54,6100 – 130Paluszki rybne46,2110Kotlet z piersi indyka50,4120Rosół58,8140Groch63150Ryby63150Mięso (wieprzowina, wołowina, cielęcina), chude, świeże63150Filet z piersi kurczaka, świeży75,6180Soczewica84200Szynka85204Kotlet wieprzowy88211,2Sardynki w oleju200480Szprotki335802 Ostrożnie z purynami Górna granica zalecanego spożycia puryn wynosi około 500 miligramów dziennie. Wartość ta różni się w zależności od poziomu kwasu moczowego i masy ciała danej osoby. Szczególnie w trakcie i po ataku dny moczanowej należy zmniejszyć spożycie puryn. Lekarze zalecają, by nie spożywać więcej niż 200 miligramów dziennie i nie więcej niż dwa gramy puryn tygodniowo. Jednakże informacje na temat zawartości puryn w poszczególnych pokarmach są różne w różnych tabelach żywieniowych. Dzieje się tak dlatego, że zawartość puryn zależy także od sposobu przygotowania danego produktu. Na przykład smażone mięso zawiera więcej puryn niż mięso surowe. Następujący wzór odnosi się do przemiany puryn w powstający z nich kwas moczowy: jeden miligram puryny jest przekształcany w 2,4 miligrama kwasu moczowego. Jak unikać puryn Ogólna zasada mówi, że osoby cierpiące na dnę moczanową powinny spożywać pokarmy zawierające jak najmniej puryn. Pokarmy, które zawierają niewiele lub wcale nie zawierają puryn, to na przykład mleko, jogurt i twaróg. Te produkty można spożywać w zasadzie w nieograniczonych ilościach – nie podnoszą one poziomu kwasu moczowego. Jaja i sery twarde również mają bardzo niską zawartość puryn. Ziemniaki, makaron, białe pieczywo i ryż są również stosunkowo bezpieczne. Jeśli chodzi o ryby, warto rozważyć wędzonego węgorza. Całkiem bezpieczne są także owoce, ogórki, papryka i pomidory. Witamina C (zawarta w owocach i sokach owocowych) również ma działanie obniżające poziom kwasu moczowego. Nie ma jednak sensu przyjmowanie zbyt dużej ilości witaminy C. Organizm nie wykorzystuje nadmiernej ilości witaminy C i po prostu wydala ją. Tabele żywieniowe dla chorych na dnę moczanową zawierają wykaz produktów, które mają bardzo wysoką zawartość puryn. Specjaliści zalecają, by osoby cierpiące na dnę moczanową unikały tych pokarmów tak bardzo, jak to tylko możliwe. Przede wszystkim chodzi o mięso, zwłaszcza wieprzowinę i gęsinę, a także podroby. Szynka, soczewica i różne rodzaje ryb, takie jak pstrąg, śledź, sardynki w oleju i szprotki, również są niezbyt korzystne. Tabele dietetyczne dla chorych na dnę moczanową zawierają również listę produktów, które mają stosunkowo wysoką zawartość puryn, ale których spożywanie jest mimo to dopuszczalne od czasu do czasu. Spośród tych pokarmów kiełbaski mają najniższą zawartość puryn. Nawet napoje, takie jak sok jabłkowy, napoje typu coca-cola i piwo, mają wyższą zawartość puryn niż kiełbaski. Produkty mięsne, które można jeść sporadycznie, to parówki, filety z indyka i rosoły. Poza tym nie są szkodliwe paluszki rybne i dorsz, o ile spożywa się je z umiarem. Uzupełniaj zrównoważoną dietę odpowiednio wysokim spożyciem płynów. Lekarze zalecają picie co najmniej dwóch litrów dziennie. Szczególnie dobrze przyswajalna jest woda mineralna, soki i niesłodzone herbaty. Przyjmowanie płynów rozrzedza krew i sprawia, że lepiej wydalasz kwas moczowy. Dna moczanowa i szparagi Przez długi czas szparagi były uważane za problematyczne w kontekście diety przy podagrze. Z jednej strony szparagi cieszą się dobrą opinią ze względu na swoje działanie moczopędne. Ponieważ jednak zawierają dość dużo puryn (około 10 miligramów na 100 gramów szparagów) w porównaniu do innych warzyw, to eksperci zalecają, by w ramach diety na podagrę spożywać je tylko w ograniczonym zakresie. W istocie jednak są warzywa, które zawierają o wiele więcej puryn – na przykład brukselka, która zawiera aż 25 miligramów na każde 100 gramów. Z drugiej strony papryka, pomidory, ogórki i wszystkie rodzaje owoców wypadają na tym polu znacznie lepiej. Pod względem zawartości puryn szparagi plasują się więc mniej więcej w środku stawki. W ramach zrównoważonej diety są więc raczej nieszkodliwym składnikiem menu. Tłuszcze W zasadzie tłuszcze nie stanowią szczególnego problemu w podagrze. Jednak zbyt duża ilość tłuszczu w diecie szkodzi organizmowi i powoduje otyłość. To z kolei sprzyja powstawaniu dny moczanowej. Dlatego przy diecie na podagrę zwracaj uwagę na zawartość tłuszczu w pożywieniu. Ważne jest, by pamiętać, że zawartość puryn w pożywieniu nie ma nic wspólnego z zawartością tłuszczu. Te dwie wartości powinny być traktowane jako ściśle od siebie oddzielone. W diecie na podagrę kontrolujesz dzienne spożycie tłuszczu, jedząc w umiarkowanych ilościach mięso. Duże ilości tłuszczu zawierają też sery i liczne dania gotowe. Unikaj ich, jeśli to możliwe. Na dzienne spożycie tłuszczu może mieć również wpływ sposób przygotowania posiłków. Na przykład zamiast smażenia lub smażenia w głębokim tłuszczu, korzystaj z grillowania i gotowania na parze. Sposób odżywiania przy podagrze: diety odchudzające Zbyt duża masa ciała jest uważana za czynnik ryzyka występowania podagry. Jeśli masz wskaźnik masy ciała (BMI) wynoszący 25 i więcej, specjaliści zalecają redukcję wagi. Zmniejszając masę ciała, postępuj ostrożnie: pozbywanie się dwóch do trzech kilogramów nadwagi miesięcznie jest zazwyczaj wystarczające. Podczas diety odchudzającej organizm wytwarza więcej tzw. ciał ketonowych. Hamują one wydalanie kwasu moczowego. Zbyt szybka utrata wagi, zwłaszcza poprzez post i dietę eliminacyjną, może więc wywołać atak podagry. Najlepiej jest konsultować dietę z lekarzem. Indywidualny plan żywieniowy W wielu przypadkach dna moczanowa nie jest jedyną chorobą metaboliczną, na którą cierpią pacjenci. W takim przypadku należy wziąć pod uwagę także inne zasady dietetyczne. Prawie wszystkie choroby metaboliczne charakteryzują się tym, że osoby nimi dotknięte nie mogą tolerować lub przyswajać pewnych pokarmów albo że pokarmy te wyrządzają im szkodę. Jeśli cierpisz na inne choroby metaboliczne, pamiętaj, by przed rozpoczęciem leczenia podagry poinformować o tym swojego lekarza. Wspólnie ustalicie, które pokarmy są dla ciebie odpowiednie, a które nie. W przypadku podagry często pomocny jest indywidualny plan żywieniowy, w którym dokładnie zapisujesz, co jest dla ciebie bezpieczne i w jakich ilościach. Taki indywidualny plan żywieniowy jest też pomocny, gdy osoby dotknięte tym problemem po raz pierwszy dowiadują się, że muszą zmienić swoje nawyki żywieniowe. Podagra i spożywanie alkoholu Alkohol jest czynnikiem ryzyka, ponieważ zaburza wydalanie kwasu moczowego. Dlatego unikaj alkoholu, zwłaszcza piwa, ponieważ alkohol może wywołać ostry atak podagry. Dodatkowe wskazówki dotyczące walki z dną moczanową Zredukuj nadwagę: Jeśli twój wskaźnik masy ciała (BMI) wynosi ponad 25, lekarze zalecają zrzucenie zbędnych kilogramów. Jeśli będziesz ważył mniej, poziom kwasu moczowego automatycznie się obniży. Ale bądź ostrożny: chudnij powoli i w kontrolowany sposób. Rygorystyczny post niesie ze sobą ryzyko wywołania ostrego ataku podagry!Dużo pij: Dietetycy zalecają picie co najmniej dwóch litrów wody dziennie, najlepiej wody mineralnej lub niesłodzonej herbaty. Płyn w organizmie pomaga utrzymać niskie stężenie kwasu moczowego i wspomaga funkcje filtracyjne nerek. Dobre nawodnienie wypłukuje również kwas moczowy i obniża jego ale bez przesady: Ćwiczenia fizyczne mają pozytywny wpływ na stawy dotknięte podagrą. Poprawia się funkcjonowanie chorego i szybciej ustępują objawy podagry. Nie przesadzaj jednak zbytnio z wysiłkiem fizycznym – nadmierne ćwiczenia powodują wytwarzanie większej ilości kwasu mlekowego, który spowalnia rozkład kwasu moczowego przez nerki. Natomiast regularne spacery są jak najbardziej wskazane. Leki obniżające poziom kwasu moczowego Dny moczanowej nie da się wyleczyć za pomocą leków. Gdy tylko przestajesz przyjmować leki, ich wpływ na poziom kwasu moczowego zanika i poziom kwasu moczowego ponownie wzrasta. Lekarze zalecają więc przyjmowanie leków obniżających poziom kwasu moczowego w następujących przypadkach: w przypadku poziomu kwasu moczowego powyżej 9 miligramów na decylitr surowicy krwi,z rodzinną historią podagry i podwyższonym poziomem kwasu moczowego,przy podagrze stawów,przy występowaniu kamieni nerkowych,w przewlekłej podagrze. Istnieją dwie kategorie leków, które pomagają w leczeniu wysokiego poziomu kwasu moczowego: albo wspomagają one wydalanie kwasu moczowego, albo hamują jego produkcję. Na początku leczenia dny moczanowej lekarze często przepisują obie te klasy leków obniżających poziom kwasu moczowego. W długotrwałym leczeniu dny moczanowej stosuje się głównie środki, które blokują jego wytwarzanie. Leki urykozuryczne – zwiększone wydalanie kwasu moczowego Leki urykozuryczne powodują, że organizm wydala więcej kwasu moczowego. Do tej grupy leków należy na przykład benzbromaron. Leczenie podagry za pomocą leków urykozurycznych rozpoczyna się od małych dawek, ponieważ większe dawki mogą doprowadzić do ataku dny moczanowej. Ważne jest też, aby pacjenci wypijali więcej niż dwa litry płynów dziennie. Urykostatyki – zmniejszają powstawanie kwasu moczowego Urykostatyki zawierają substancję czynną allopurinol. Hamuje ona działanie enzymu, który jest niezbędny na ostatnim etapie powstawania kwasu moczowego. W rezultacie we krwi znajduje się więcej prekursorów kwasu moczowego. Są one jednak lepiej rozpuszczalne w wodzie, więc organizm wydala je łatwiej niż sam kwas moczowy. Leczenie urykostatykami rozpuszcza nawet złogi kryształów kwasu moczowego, które już się uformowały. Co robić w przypadku ostrego ataku dny moczanowej? Leki przeznaczone do długotrwałego leczenia dny moczanowej nie są odpowiednie w przypadku ostrego ataku. Najważniejsze jest jak najszybsze złagodzenie objawów, takich jak ból. Przeciwzapalne leki przeciwbólowe są tutaj szczególnie skuteczne. NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne): Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) są lekiem pierwszego wyboru w leczeniu ostrej podagry. Nie zawierają one kortyzonu. Pacjentom cierpiącym na podagrę podaje się głównie indometacynę, diklofenak lub ibuprofen. Z reguły objawy ustępują w ciągu kilku godzin. Terapia kortyzonowa: Jeśli leki z grupy NLPZ nie wystarczają, lekarze stosują glikokortykoidy zawierające kortyzol, na przykład prednizolon. Jeśli dna moczanowa dotyka większych stawów, takich jak staw kolanowy, lekarz czasami wstrzykuje kortyzon bezpośrednio do stawu. W przypadku mniejszych stawów kortyzon jest podawany w formie tabletek. Nie wolno jednak przyjmować preparatów kortyzonowych dłużej niż przez kilka dni. Jeśli zaburzona jest czynność nerek, lekarz zazwyczaj natychmiast podaje kortyzon. Leczenie ataku podagry za pomocą niesteroidowych leków przeciwzapalnych nie jest wtedy możliwe. Kolchicyna: W przeszłości dnę moczanową często leczono kolchicyną. Dziś lekarze rzadko przepisują ją ze względu na jej skutki uboczne, takie jak biegunka, mdłości i wymioty. Nie może być stosowana w czasie ciąży. Jest też nieodpowiednia dla mężczyzn, którzy chcą w najbliższej przyszłości zostać ojcami. Nie stosuj samodzielnie środków przeciwbólowych! Samodzielne leczenie się środkami przeciwbólowymi dostępnymi bez recepty jest ryzykowne. Na przykład kwas acetylosalicylowy czasami znacznie podnosi poziom kwasu moczowego. U osób bez objawów dny moczanowej czasem nawet wywołuje ostry atak. Lekarze zdecydowanie odradzają leczenie podagry na własną rękę. Zawsze porozmawiaj o tym z lekarzem. Maści zawierające jako substancję czynną na przykład diklofenak są zazwyczaj bezpieczne i mogą być stosowane jako uzupełnienie leczenia, do miejscowego zastosowania na bolące stawy. Jednak i w tym przypadku przed zastosowaniem zaleca się rozmowę z lekarzem. Leczenie należy stosować także wtedy, gdy nie występują żadne objawy Aby uniknąć chorób wtórnych, bardzo ważne jest konsekwentne leczenie dny moczanowej. Zaleca się stosowanie terapii obniżającej poziom kwasu moczowego przez co najmniej pięć lat. Jeśli uformowały się już guzki dnawne, leczenie jest wskazane przez kolejne pięć lat po ich ustąpieniu. Operacje na dnę moczanową Jeśli poszczególne stawy są już poważnie uszkodzone przez podagrę, istnieje możliwość zastąpienia ich sztucznymi stawami. Tego typu operacja jest przeprowadzana w warunkach szpitalnych. Po operacji pacjent musi pozostać w szpitalu jeszcze przez kilka dni. Następnie przeprowadza się terapię ruchową i zajęciową, aby osoby dotknięte chorobą mogły nauczyć się, jak radzić sobie z nowym stawem. Nowy staw czasami na początku sprawia pacjentowi dużo bólu. Jednak w ostatecznym rozrachunku zabieg ten jest zwykle mniej bolesny niż dalsze życie z uszkodzonym stawem. Guzki dnawe można też usuwać chirurgicznie. Drobne guzkowate zgrubienia skóry tworzą się głównie nad stawami i na chrząstce ucha. Chociaż są nieszkodliwe, osoby nimi dotknięte często uważają je za problem kosmetyczny. Do usunięcia chirurgicznego potrzebne jest tylko znieczulenie miejscowe. W niektórych przypadkach w miejscu, z którego lekarz usunął guzki dnawe, tworzą się małe blizny. Z reguły jednak można je usunąć całkowicie i bez śladu. Fizykalne leczenie dny moczanowej Fizyczna terapia podagry ma na celu zmniejszenie istniejących objawów i bólu. Ma również zapobiegać uszkodzeniom stawów i ich zniekształcaniu w przypadku długotrwałej podagry. Leczenie ciepłem i zimnem, a także ultradźwięki i elektroterapia pomagają zmniejszyć ból stawów spowodowany dną rozluźniające mięśnie zmniejszają wzmacnia mięśnie i w ten sposób odciąża i terapia zajęciowa zapobiegają lub korygują ograniczenia ruchowe i nieprawidłowe ułożenie stawów. Homeopatia stosowana w leczeniu dny moczanowej Wielu chorych, pytanych „Co pomaga na podagrę?”, powołuje się na leki homeopatyczne. Jednak skuteczność leków homeopatycznych nie została jeszcze udowodniona. Dla tych, którzy są o tym przekonani, są one opcją towarzyszącą głównej terapii. Zmiana stylu życia lub, jeśli to konieczne, leki konwencjonalne są zalecane jako główne elementy terapii dny moczanowej. Homeopatycznymi lekami na dnę moczanową są: bryonia: polecana szczególnie przy ostrym bólu i dla ogólnego odprężenia psychicznego,colchicum: na mdłości i ogólne uczucie niedyspozycji,ledum: uzupełnienie dla skutecznych, uśmierzających ból zastosowań zimna,lycopodium: na ostry ból i niespokojny ogólny stan psychiczny,belladonna: przeciwko silnemu bólowi i gorączce. UWAGA: Sama koncepcja homeopatii i jej konkretna skuteczność są kontrowersyjne i nie została jednoznacznie potwierdzona badaniami naukowymi. Domowe sposoby na dnę moczanową W przypadku ataku dny moczanowej opisane poniżej domowe sposoby są uważane za przydatne jako uzupełnienie leczenia podagry: Dbaj o stawy: Unieruchom dotknięty chorobą staw. Zacznij go ponownie obciążać dopiero wtedy, gdy nie będziesz miał już żadnych dolegliwości. Konieczny może być odpoczynek w stawy: Chłodzące okłady łagodzą ból stawów. Wystarczy do tego ręcznik zmoczony w zimnej wodzie. Alternatywą są również kompresy z twarogu. Twaróg utrzymuje zimno dłużej niż mokry ręcznik. Zbyt zimne okłady szybko powodują uszkodzenia skóry. Nie schładzaj stawów dłużej niż dziesięć minut jednorazowo, ale za to możesz to robić kilka razy stawy: Ciepło jest również pomocne w łagodzeniu bólu, np. podczas kąpieli w ciepłej wodzie. Rozluźnia to mięśnie i stawy, co zmniejsza ból. Kwiaty rumianku są zalecane jako dodatek do kąpieli stosowanej jako domowy sposób na ataki dny ziołowe: Picie herbat ziołowych jest dobre na podagrę. Wypłukują one kwas moczowy z organizmu. Eksperci często zalecają specjalne herbaty, np. z siemienia lnianego, liści brzozy lub w postaci naparów z dodatkiem ząbka czosnku. Jednak podstawą działania herbat jest to, że mają one właściwości moczopędne. Domowe sposoby leczenia mają swoje ograniczenia. Jeśli objawy utrzymują się przez dłuższy czas, nie ustępują lub nawet nasilają się, zawsze powinieneś skonsultować się z lekarzem. Jak można zdiagnozować dnę moczanową? Jeśli podejrzewasz u siebie dnę moczanową, lekarz rodzinny lub lekarz chorób wewnętrznych są właściwymi osobami, z którymi powinieneś się skontaktować. W trakcie rozmowy lekarz przeprowadzi z Tobą wywiad medyczny i zapyta cię o objawy. Będzie zadawał Ci różne pytania, takie jak: Czy w przeszłości miałeś podobne dolegliwości?Czy masz krewnych z podobnymi dolegliwościami?Jak wygląda Twoja dieta?Czy pijesz alkohol?Czy dolegliwości występują stale, czy z przerwami? Badanie fizykalne Po zebraniu wywiadu przeprowadza się badanie fizykalne. Lekarz sprawdza stawy, brzuch i dolne partie narządów jamy brzusznej, aby zlokalizować uczucie dyskomfortu lub ból. Może on odkryć guzkowe zmiany tkanki nad stawami (tzw. guzek dnawy), które są typowe dla dny moczanowej. Lekarz stosuje testy ruchowe, aby określić, czy w stawach występują już jakieś ograniczenia ruchowe. Określenie parametrów krwi Poziom kwasu moczowego: Podwyższony poziom kwasu moczowego można określić między innymi za pomocą badania krwi. U mężczyzn hiperurykemia występuje przy poziomie powyżej 7 miligramów na 100 mililitrów surowicy krwi, a u kobiet przy poziomie powyżej 6 miligramów na 100 mililitrów. Po ostrym ataku dny moczanowej stężenie kwasu moczowego wraca do normy. Dlatego nie można z całą pewnością wykluczyć dny moczanowej, nawet jeśli parametry krwi są w normie. Markery zapalne we krwi: Niektóre markery zapalne we krwi dostarczają kolejnych dowodów na występowanie dny moczanowej. Należą do nich: podwyższony poziom białka C-reaktywnego (CRP),zwiększona liczba białych krwinek (leukocytów),zwiększony wskaźnik sedymentacji krwinek (ESR). Aby potwierdzić diagnozę dny moczanowej, lekarz bada także próbkę płynu maziowego. Jeśli w tym badaniu wykryje się kryształy kwasu moczowego, jest bardzo prawdopodobne, że występuje dna moczanowa. Badania rentgenowskie i ultrasonograficzne Zdjęcia rentgenowskie mogą być użyte do określenia uszkodzeń, jakie dna moczanowa wyrządziła w stawach. Czasami lekarz wykonuje też badanie ultrasonograficzne. Badanie rentgenowskie z użyciem środka kontrastowego pozwala na dokładniejsze przyjrzenie się nerkom i pomaga wyjaśnić, czy tkanka nerek została uszkodzona przez chorobę. Badanie czynności nerek Badanie funkcji nerek może określić, czy i w jakim stopniu ich praca jest upośledzona. Jaki jest przebieg dny moczanowej? Ostry atak dny moczanowej pojawia się zwykle w nocy lub we wczesnych godzinach porannych i trwa od kilku dni do dwóch tygodni. Potem objawy powoli ustępują. Czas trwania ataku podagry może być znacznie skrócony dzięki szybkiemu, ukierunkowanemu leczeniu. Po ataku podagry czasami musi upłynąć trochę czasu (nawet od miesięcy aż do lat), zanim pojawi się kolejny atak. Czas trwania ataków podagry, a także okresy pomiędzy nimi różnią się indywidualnie. Pomiędzy dwoma atakami podagry czasami zdarzają się długie okresy, kiedy pacjenci nie mają żadnych objawów. W tych „fazach międzykrytycznych” ważne jest, aby kontynuować terapię. Jeśli leczenie to zostanie przerwane, okresy wolne od objawów skracają się, a symptomy pojawiają się coraz częściej w okresach pomiędzy dwoma kolejnymi atakami podagry. Zwiększa się też ryzyko późniejszych powikłań, takich jak uszkodzenie i niewydolność nerek. Dlatego ważne jest, by nie robić żadnych przerw w terapii. W przewlekłej podagrze, która jest dziś stosunkowo rzadka, objawy pozostają na stałe. W każdym przypadku wymaga to ciągłego leczenia. Predyspozycje do podwyższonego poziomu kwasu moczowego są zazwyczaj wrodzone i dlatego nie można ich całkowicie wyleczyć. Jednak dzięki konsekwentnej terapii często udaje się obniżyć poziom kwasu moczowego na stałe. Nie eliminuje to ryzyka wystąpienia ostrych ataków podagry, ale znacznie je zmniejsza. Przebieg choroby i rokowanie zależą w dużej mierze od tego, jak wyraźne są predyspozycje do wysokiego poziomu kwasu moczowego i jak konsekwentnie pacjent przyjmuje leki obniżające poziom kwasu moczowego lub jak dobrze prowadzi styl życia obniżający poziom kwasu moczowego. Trwałe zmiany w stawach Kiedy już dojdzie do uszkodzenia stawów, nie następuje powrót do normy. W ciężkich przypadkach stawy mogą ulec deformacji, powodując stały ból lub utratę mobilności. Ważne jest, by na wczesnym etapie choroby skonsultować się ze specjalistą, np. chirurgiem ortopedą. Może być też konieczna dodatkowa terapia ortopedyczna. Pytania i odpowiedzi Jakie są pierwsze objawy podagry? Podagra często daje o sobie znać w postaci okropnego bólu stawów. Takie ataki podagry często występują w dużym palcu u nogi, ale także w kolanach lub palcach. Ból jest taki, jakby w stawie chrzęściły małe okruchy potłuczonego szkła. Pojawia się też zaczerwienienie, obrzęk, a czasem gorączka. Jak mogę sprawdzić, czy mam dnę moczanową? Przy podejrzeniu podagry standardowo wykonuje się badanie laboratoryjne stężenia kwasu moczowego we krwi i moczu. W podagrze we krwi znajduje się więcej niż 7 miligramów kwasu moczowego na decylitr, a zwykle nawet więcej niż 8 miligramów na decylitr. Co jest przyczyną dny moczanowej? Często istnieje wrodzona predyspozycja do podwyższonego poziomu kwasu moczowego. Pojawieniu się podagry sprzyjają różne czynniki, w tym choroby, leki, ale także niezdrowa dieta, brak ruchu i nadwaga. Mężczyźni częściej chorują na podagrę niż kobiety. Co pomaga od razu przy ataku podagry? Przeciwzapalne środki przeciwbólowe i kortyzon mogą złagodzić ból. Alternatywnie można zastosować kolchicynę – lek na podagrę, ale działa ona wolniej. Jakie napoje są dobre na podagrę? Oprócz odpowiedniej diety ważne jest też przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów: zaleca się wypijanie od dwóch do trzech litrów wody, niesłodzonych herbat ziołowych i owocowych oraz kawy. Przyjmowane płyny rozrzedzają krew i prowadzą do lepszego wydalania kwasu moczowego. Czy przy podagrze wskazane są ćwiczenia? Regularne ćwiczenia: na przykład spacery, jazda na rowerze czy pływanie pomagają obniżyć poziom kwasu moczowego. Jeśli cierpisz na nadwagę, ćwiczenia fizyczne mogą także pomóc w delikatnym unormowaniu wagi ciała – to także ma korzystny wpływ na poziom kwasu moczowego. Źródła Qaseem, A; Harris, RP; Forciea, MA; Clinical Guidelines Committee of the American College of, Physicians. (3 January 2017). "Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians". Annals of Internal Medicine. N (March 2010). "Diagnosing and treating gout: a review to aid primary care physicians". Postgrad Med. R (January 2010). "Update on gout: new therapeutic strategies and options". Nature Reviews Rheumatology. 6. Zdrowe zakupy Spis treści Co aktor Jared Leto ma wspólnego z Henrykiem VIII, Beethovenem, Isaakiem Newtonem czy Karolem Dickensem? Otóż Leto, podobnie jak wymienione postacie historyczne, cierpi na bolesną odmianę zapalenia stawów o nazwie dna moczanowa bądź podagra. Choroba ta kojarzy się najczęściej z brakiem umiaru w jedzeniu i piciu u arystokratów z zamierzchłych czasów, jednak ostatnio wróciła w kolejnym natarciu. Dotyczy obecnie 8 mln Amerykanów (1,4% dorosłych), ok. 225 tys. mężczyzn i 57 tys. kobiet w Wielkiej Brytanii oraz ok. 760 tys. Polaków. Liczba przypadków dny moczanowej wzrosła przez ostatnią dekadę aż dwukrotnie, co czyni ją jednym z bardziej rozpowszechnionych typów zapalenia stawów. Co powoduje dnę moczanową? Do czynników ryzyka zaliczamy: nadmierne spożycie alkoholu, zwłaszcza piwa i mocniejszych trunków; nadciśnienie, cukrzycę, choroby nerek; regularne przyjmowanie diuretyków, aspiryny w niskich dawkach (1-2 g dziennie) oraz leków często przepisywanych po przeszczepie narządów, jak cyklosporyna8; zatrucie ołowiem, wywołane niezdolnością nerek do skutecznego wydalenia nadmiaru tego metalu ciężkiego9. Ta choroba o ostrym przebiegu powoduje intensywny, nawracający ból, zwłaszcza w pierwszym stawie śródstopno-paliczkowym (MTP) u podstawy dużego palca stopy. Czasami umiejscawia się też w nadgarstku i palcach rąk. Dna moczanowa to choroba wieku średniego, dotycząca 15 razy częściej mężczyzn niż kobiet. Przeważnie łączy się ją z nadmierną konsumpcją ciężkostrawnego jedzenia i alkoholu, chociaż specjaliści medycyny alternatywnej odkryli, że jej objawy mogą wywołać również alergie pokarmowe oraz leki diuretyczne, które przepisuje się pacjentom z chorobami krążenia. Ból i obrzęk mają miejsce, gdy nadmiar kwasu moczowego w organizmie tworzy maleńkie kryształki osadzające się w obrębie stawu. Układ odpornościowy atakuje te kryształki za pomocą fagocytów (komórek żernych), a powstające przy tym toksyczne produkty uboczne wywołują stan zapalny. Pacjenci otrzymują pierwszy sygnał ostrzegawczy, gdy atak artretyczny pojawia się w dużym palcu u nogi bądź w innym typowym rejonie ciała, czyniąc staw nadwrażliwym i bolesnym. Do klasycznych objawów zaliczamy zaczerwienienie, opuchliznę i silny ból. Jared Leto, u którego podagra pojawiła się, gdy przytył 27 kg do roli w filmie, mówi, że ból był tak intensywny, iż zmuszał go do poruszania się na wózku inwalidzkim. Skuteczne leczenie domowe dny moczanowej Pacjenci z dną moczanową zazwyczaj dostają receptę na środki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Jednak pomocne mogą okazać się również poniższe wskazówki. 1. Stosuj dietę odkwaszającą Unikaj pokarmów bogatych w puryny (patrz ramka). Jak wykazało pewne badanie, stosowanie przez jakiś czas diety eliminującej te związki organiczne ograniczyło ilość kwasu moczowego we krwi zdrowych mężczyzn ze średniego poziomu 5 mg/dl do 3 mg/dl1. Taka dieta może też zapobiegać nawracającym atakom podagry. 2. Sięgaj po wodę 6-8 szklanek dziennie rozcieńczy kwas moczowy we krwi. 3. Podjadaj czereśnie Jedz 225-250 g tych owoców każdego dnia. Oficjalna medycyna wciąż podchodzi do tego ostrożnie, ale naukowych dowodów na skuteczność czereśni w walce z podagrą wciąż przybywa2,3. 4. Pij sok z selera To kolejne domowe lekarstwo na podagrę, które cieszy się ogromną popularnością w Australii. Równie skuteczny jest napój z nasion selera. 5. Sprawdź alergie Zastosuj dietę eliminującą produkty najczęściej wywołujące ataki dny moczanowej: rośliny psiankowate (ziemniaki, pomidory, bakłażan, słodka papryka, papryka w proszku, pieprz kajeński), gluten, nabiał, soję, cukier rafinowany, kukurydzę, jajka, czekoladę, kawę, pomarańcze, wołowinę, wieprzowinę oraz drożdże. Jak puryny wpływają na dnę moczanową? Już wieki temu lekarze zauważyli, że podagrę wywołuje nadmierna konsumpcja alkoholu, mięsa, słodyczy i owoców morza, a dotyczy ona głównie osób bogatych i otyłych, przez co ochrzczono ją "chorobą królów". Na pokarmy te, zwłaszcza w dużej ilości, stać było bowiem tylko bogaczy. Jak się okazuje, starodawne przekonania co do przyczyn dny moczanowej były jak najbardziej trafne. Wysokie spożycie produktów bogatych w puryny - związki chemiczne rozkładane w organizmie na kwas moczowy zalegający później we krwi - prowadzi do powstawania w stawach kryształków, które przynoszą ból i stan zapalny. Do najbardziej niewskazanych produktów należą: podroby, skorupiaki, anchois, sardynki, szparagi i grzyby. 6. Wbij sobie igły Jak okazało się w pewnym badaniu, u pacjentów poddających się zabiegom akupunktury przez miesiąc spadek kwasu moczowego i innych markerów dny moczanowej był większy niż w grupie kontrolnej. Naukowcy doszli do wniosku, że akupunktura pomaga też zapobiegać uszkodzeniom nerek będących powikłaniem podagry4. 7. Bierz suplementy Pomocne przy dnie moczanowej są oleje rybne, witaminy E, C oraz z grupy B (zwłaszcza kwas foliowy). Sugerowane dzienne dawki: 1-3 g witaminy C; 1200-1800 witaminy E; zbilansowany B-kompleks zawierający 25 mg witaminy B5; niacynamid (od 900 mg do 4 g dziennie w kilku dawkach, ale tylko pod okiem lekarza, gdyż wysokie stężenie może doprowadzić do nietolerancji glukozy i uszkodzeń wątroby), B12 i kwas foliowy (po 800 mcg); 1000-1500 mg oleju rybnego. Jak złagodzić ból dny moczanowej? 8. Idź do homeopaty W toku pewnego badania odkryto, że indywidualnie dobrane środki homeopatyczne pomagają opanować objawy artretyczne lepiej niż same konwencjonalne leki przeciwzapalne5. Kwas benzoesowy służy do leczenia schorzeń typu dna moczanowa oraz bólu wywołanego złogami kwasu moczowego. Gwajakowiec to lekarstwo podawane na podagrę i ropień stawów, gdy ból łagodzi niska temperatura. Bagno zwyczajne to roślina często używana przy dnie moczanowej, reumatyzmie oraz wszelkich objawach, które słabną po przyłożeniu woreczków z lodem. Sugerowana dzienna dawka: 3-5 pigułek o rozcieńczeniu 12X lub 30C co 1-4 godz. aż do ustąpienia objawów. Tojad pomaga przy nagłych napadach piekącego bólu i atakach po uderzeniu lub urazie. Belladonna łagodzi intensywny, pulsujący ból. 9. Wypróbuj czarci pazur Badania naukowe na temat tej afrykańskiej rośliny, znanej również jako hakorośl rozesłana (Harpagophytum procumbens), której korzeń stosuje się w medycynie tradycyjnej, są niejednoznaczne. Jedno z nich wykazało jednak, że proszek z czarciego pazura (zawierający 60 mg harpagozydu) wykazał pewną skuteczność w łagodzeniu zwyrodnienia stawów kręgosłupa, bioder i kolan6. Roślinę zaleca się często jako naturalny środek łagodzący w podagrze. Sugerowana dzienna dawka: 9 g surowca roślinnego przez co najmniej 2-3 miesiące. UWAGA: Hakorośl może wpływać na działanie leków na cukrzycę, rozrzedzających krew i innych preparatów na receptę. Bibliografia Arthritis Res Ther, 2006; 8 [Suppl 1]: S2. Arthritis Rheum, 2012; 64: 4004-11. J Nutr, 2003; 133: 1826–9. J Tradit Chin Med, 2004; 24: 185-7. Br Homeopath J, 1986; 75: 148-57. BMC Complement Alt Med, 2004; 4: 13. Arthritis Res Ther, 2006; 8 [Suppl 1]: S2. Toxicology, 1992; 73: 127–46.

atak dny moczanowej forum